ماهنامه پیام آزمایشگاه

پیشگیری از سرطان سینه

۳۱ فروردین ۱۳۹۶

در حال حاضر سرطان پستان علت اصلي منتهي به مرگ در سنين 79ـ40 سالگي در زنان است كه نقشي مشابه بيماري های قلبي عروقي در مردان بازی مي كند. گرچه واضح است كه ابتلا به اين بيماری به دلیل صدمه روانی حاصل از ابتلا به بيماری صعب العلاج سرطان، برای بيماران بسیار ناراحت كننده خواهد بود؛ اما همان طور که پیش از این هم به آن اشاره شد خوشبختانه امروزه با استفاده از روش های غربالگری و تشخيص زودرس اين بيماری و همچنین پيشرفت های درماني تحول بزرگي در معالجه اين بيماری ايجاد شده است.

سن، سابقه فامیلی، ژنتیک؛ عوامل خطر و ایجاد کننده سرطان پستان
عوامل متعددی در بروز سرطان پستان دخيل هستند كه مهم ترين آنها عبارتند از سن، سابقه فامیلی، عوامل ژنتیکی و هورمونی، اولین حاملگی بالای 30 سال و …

باید بگویم از آنجا كه سرطان پستان به عنوان يك بيماری جنس مؤنث شناخته شده، لذا جنس اغلب به عنوان يك عامل خطر در نظر گرفته نمي‌شود؛ چراکه بطور كلي تنها یک درصد سرطان‌ های پستان در جنس مذكر اتفاق می ‌افتد.

البته افزايش سن از عوامل خطر بسيار مهم در سرطان پستان است، سرطان پستان در زنان زير 30 سال شايع نيست، اما متأسفانه ميانگين سن بروز سرطان پستان در زنان ايراني بين 15-10 سال كمتر از كشورهاي غربي است و بيشتر ين موارد سرطان پستان در بين سنين 49-40 سال گزارش مي شود.

بهتر است در خصوص این سرطان بگویم که علائم این سرطان شامل توده یا تومور پستان، ترشح از نوک پستان، تغییرات پوست و نوک پستان است که البته در مراحل اولیه کاملاً بدون علامت است و به همین دلیل ماموگرافی توصیه می شود.

توده بدون درد؛ شایع ترین علامت
در واقع توده بدون درد شایع ترین علامت سرطان پستان است که در حدود 75 درصد موارد توسط خود بیمار و یا معاینه ماهیانه کشف می شود و با توجه به اینکه توده هم در بیماری خوش خیم و هم بدخیم می تواند دیده شود، بهتر است در صورت لمس هر توده ای در پستان به پزشک مراجعه شود.

با وجود اینکه وجود ترشحات نوک پستان در اغلب موارد همراه با سرطان پستان نیست، اما به دلیل احتمال وجود سرطان در همراهی با این علامت بررسی دقیق آن ضروری ست. ترشح خونی که خودبخودی ست و از یک پستان و یک مجرا خارج می شود، احتمال بیشتری برای همراهی با سرطان پستان دارد.

ترشحاتی که شک به وجود سرطان را بر می انگیزند شامل ترشحات خونی یا آبکی، ترشحاتی که خودبخودی و بدون فشار خارج می شوند، ترشحاتی که از یک پستان و از یک مجرای نوک پستان خارج می شود، ترشحاتی که همراه با توده باشد و ترشحات پس از یائسگی.

فرورفتگی یا کشیدگی پوست پستان
تومور سرطانی همچان که نسوج اطراف خودش را درگیر می کند، باعث کوتاه شدن رباط های نگهدارنده پوست پستان می شود و این تغییر به نوبه خود فرورفتگی هایی در پوست ایجاد می کند. البته کشیدگی پوست یک یافته قطعی دال بر سرطان نیست و گاهی به دنبال بیماری های خوش خیم پستان نیز یافت می شود.

تغییرات نوک پستان
در برخی از افراد فرورفتگی نوک پستان ممکن است متعاقب شیردهی یا پس از دوران بلوغ و بدون نشانه خاصی ایجاد شود که قابل برگشت است، اما در سرطان این فرورفتگی حالت ثابت دارد و با معاینه دقیق پستان ممکن است وجود توده ای در زیر نوک پستان مشخص شود.

تغییرات در اندازه پستان
گاهی اوقات نیز به علت بزرگی بیش از حد تومور در یک پستان، پستان ها از حالت متقارن خارج شده و به طور واضح پستان یک طرف بزرگ تر از طرف مقابل می شود. البته اندازه دو پستان در افراد سالم نیز کاملاً مشابه نیست، اما بزرگی یک پستان نسبت به طرف دیگر که اخیراً ایجاد شده باشد، باید مورد توجه قرار گیرد.

بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل و تورم یک طرفه بازو و اندام فوقانی نیز می تواند از علائم بروز این سرطان باشد.

راهکارهای پیشگیری از سرطان پستان
درباره چربى هايى كه مصرف مى كنيد دقت كنيد. قطعاً بسيارى از انواع چربى ها سبب افزايش سطح استروژن در بدن مى شود كه خود خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مى دهد. طبق تحقيقات به عمل آمده زنانى كه حداقل چهار ساعت در هفته ورزش مى كنند در مقايسه با زنانى كه فعاليت بدنى ندارند، 37 درصد كمتر به سرطان سينه مبتلا مى شوند.

اگر چهل سال يا بيشتر سن داريد، حتما سالى يك بار ماموگرافى كنيد، ماموگرافى 2 تا 5 سال قبل از آنكه بتوان توده اى را در سينه لمس كرد، سرطان سينه را شناسايى مى كند. اگر هنوز عادت ماهيانه مى شويد، 7 تا 10 روز بعد از شروع قاعدگى خودتان سينه هايتان تان را معاينه كنيد و اگر ديگر عادت ماهيانه نمى شويد يك روز در ماه را مشخص كرده و هر ماه در آن روز سينه هاى تان را معاينه كنید.